Alıkoyma üzerine ipuçları: Kişisel Sebepler

I. EV İLE İLGİLİ SEBEPLER

İlgisiz ebeveynler, ebeveynlerin düzensiz evlilik hayatları, kalabalık aileler, uygun şartlarda olmayan evler, çocuk sayısı, ev halkında eğitime olan ilginin azlığı, çocuğun yaşı gibi ev ile ilgili sebepler okuldan kaçma ve okul terkinde belirgin önem arz etmektedir. (Kleine, 94)

Tek ebeveynli aileler, İngilizce bilmeyen aileler ile eğitim sürecine katılımı az olan aileler gibi belirli ailevi özellikler ile çocuklarını aşırı serbest bırakan aileler, eğitime ilginin zayıflığı, okuldaki başarısızlığa olumsuz tepkiler de okul terk oranlarını artırmaktadır. (Astone & McLanahan, 91; Fagon & Pabon, 90)

Ev koşulları da ayrıca önemlidir çünkü öğrencinin odasının olmayışı veya yaşam alanındaki kalabalık ortamdan dolayı çalışmak için sessiz bir alana sahip olamayabilir. Evsizlik, akrabalarla yaşamak ya da ısınma problemleri gibi kötü koşullar altında yaşam sürmek gibi sebeplerden dolayı evde ders çalışamamak sonunda öğrencinin okulu terk etmesine neden olabilecek okula olan ilgisizliği tetiklemektedir. Ailenin çalışmak zorunda olması veya sağlık sebeplerinden dolayı evde kardeşlerine bakmak veya ev işleri sorumluluğu almak gibi kişisel durumlardan dolayı da öğrenci okuldan uzaklaşmaktadır. Öğrenciler orta ve yüksek öğrenime başladıklarında yani okul çalışmaları ağırlaştığında bir çok aile doğrudan talimat ve destake verme açısından daha yetersiz hissetmektedirler. Aynı zamanda okullar daha büyük, daha bürokratik ve ailelere daha kapalı yani aileleri daha az dahil eden bir hale gelmektedir. Ailenin dahil oluşu zaman içinde tek bir andan ibaret olmayıp devam etmekte olan bir süreçtir. Bu süreçte gelişimsel ve eğitimsel geçişler önemli rol oynamaktadır. Bu geçişler çocuklar ve gençler için azalan aile desteğinin bir risk haline dönüşme periyotlarıdır ancak aynı zamanda fırsat anları da olabilir. Yakın zamanlarda yapılan bir araştırma ailenin geçiş dönemlerinde dahil olmasının ve eğitimcilerin bu zamanlarda aileye kolayca ulaşabilmelerinin faydalarını göstermektedir.

Kaynaklar önemli aile nitelikleridir. Daha zengin ev ortamı (daha fazla kitap, bilgisayarlar) sağlayabilme, daha iyi okullarda öğrenim imkanı verebilme ve yardımcı öğrenme imkanları sunabilme (okul sonrası ve yaz eğitim programları, özel dersler) gibi ailenin sahip bulunduğu mali kaynaklar; çocuklarının okuma, ev ödevlerine yardım gibi onların doğrudan bilişsel gelişimlerini etkileyen ailenin kendi eğitim kaynakları; ailenin çocuğuyla, diğer ailelerle, okulla ilişkileri gibi sosyal kaynaklar çocukların gelişimini dolayısıyla okul başarısını etkiler.

(Rumberger, 2001).

Okul yapısı:

Öğrencilerin ödevlerini yapabilecekleri, grup çalışmalarının yer alabileceği, bilgisayar ve kaynaklara ulaşabilecekleri bir yer düzenleyin.
Haftanın belli saatlerinde öğrencilerin öğretmenlerinden dersleriyle ilgili yardım alabileceği düzenlemeler yapın. (Bu düzenlemeler öğrenci evinde bulamaz.)
Belediyeden mali yardım danışmanlığı alın.
Ev koşullarını iyileştirmek veya mali yardım almak için sosyal yardımlaşma kurumlarıyla işbirliğine geçin.

Öğretmenler:

“Okul sonrası gruplar” oluşturarak öğrencilerin ailelerinden ziyade akranlarından yardımlaşmalarını sağlayın. (Öğrenme gruplarına bakınız.)
Esneklik. Eğer öğrenciler yaşadıkları ortamın masraflarını karşılamak için çalışmak zorunda iseler onlara ödevlerini internet üzerinden yapabilmelerini sağlamak için esneklik verin.
Tüm yansı ve malzemelerinizi öğrencilerin ulaşabileceği internet üzerinde bir ortama yerleştirin.
Öğrencilerin birbirleriyle tartışabileceği ve yardımlaşabilecekleri facebook ya da diğer medya kaynaklarını kullanın.

II. KENDİNE GÜVEN EKSİKLİĞİ

Öğrencinin kendine güven eksikliği durumunda başarısızlık korkusu’nu incelemek ve bu durumu bertaraf etmek için stratejileri belirlemek gerekir.

Başarısızlık Korkusu : Nedir?

Başarısızlık korkusu bilişsel, sosyal ve fiziksel seviye (okul performansları dahilinde) performanslarında da geçici bir engel olarak davranan bir engeldir. Öğrenciler bu korkudan dolayı düşük notlar alırlar ve bu korku iyi olmayı düşürücü bir faktördür.

İki çeşit korku türü vardır:

Olumlu korku türü

Olumsuz korku türü

Aktif : çok çalışan, sadece okul için çalışan, eğer yardımcı olunmazsa pasif türe geçebilir.
Pasif : iyi sonuçlar olmaksızın çabalama, sadece hayal kırıklığı deneyimleme ( asilik, ders asma )

Olasılıklar?

Bilişsel başarısızlık korkusu
Sosyal başarısızlık korkusu
Motor becerileri başarısızlığı korkusu

‘Başarısızlık korkusu’ olan öğrenciler nasıl düşünür?

Düşük ve olumsuz kişilik imgesi / Tünel görüşü
Ben biriciğim!
Felaket filminde başrol
Sürekli olarak hata yapmaktan kaçınmak
İyi sonuçlar tesadüf ve dış faktörlerin (çabaların sonucu değil) sayesinde elde edilir.
Olumsuz bir sonuç olumsuz kişilik imgesini onaylar (Biliyordum, değersizim ve hiç bir şey yapamıyorum!)

‘Başarısızlık korkusu’ olan öğrencilerin verdiği sinyaller nelerdir?

Çok bağımlı bir öğrenci

Her çeşit yardımı hevesle kabul eder.
Başarısızlık korkusunu açıklayabilir ve bunun hakkında konuşabilir.
Problemlerini kabullenir.
Sürekli geri dönüt ihtiyacı duyar (“Doğru yapıyor muyum?”)
Ödevlerinde ve derslerde açıklık ister (“Benden ne bekliyorlar?”).

Eğer öğrenci bu şekilde davranıyorsa problem kolaylıkla fark edilebilir.

Kapalı / içine kapanık öğrenci

Kendini ifade etmekte zorluklar yaşar.
Problemini inkar eder.
Kendine verilen görevler için fark edilebilir sonuçlar alamadan ya da oyalanmak suretiyle uzun saatler oturur.
Sıcak ilişkilere ihtiyaç duyar (“benden hoşlanmalılar / beni havalı bulmalılar).
Hayal kırıklıklarını saldırarak ifade ederler.
Testler / sınavlar esnasında huzursuzlar ve/veya sözlü sınavlarda başarısızlığa uğrarlar.

Zorba öğrenci

Başarısızlık korkusunu meydan okuyarak ve saldırgan tavırla saklar.
Dersler ve araştırmalar esnasında öğretmenle tartışır ve problem yaratır (soytarılık /saldırganlık / mantıksızlık).
Evde okulda sergilediğinin aksine çok daha sakindir.

Fiziksel tepkiler

Baş ağrısı, mide veya karın ağrısı
Kalitesiz uyku
Sık sık tuvalete çıkma ihtiyacı
Kalp çarpıntısı
Aşırı hareketli, titreyen ve terleyen eller
Hızlı nefes alıp verme /normalden fazla nefes alıp verme
İştahsızlık (özellikle sabahları)
Terleme
Bayılmalar

Eğitim : ‘Başarısızlık korkusu’ ile baş etmek

Bu eğitim aşağıdaki öğrenciler için uygun değildir :

Kendine güvenini artırmak ve daha girişken olmak isteyenler.
Öğrenme güçlüklerinden ötürü düşük notlar alanlar.
Okulda sosyal yerleri bulamamış olanlar.
Seçtikleri eğitim seviyesine uygun olmayanlar.

Bu eğitim aşağıdaki öğrenciler için uygundur :

Stresin nasıl yönetilebileceğini öğrenmek.
Bağlamsal yaklaşım.
Öğrencilerin karşılaştıkları problemlere uyarlanmış eğitim.
Kendi etkilerinin veya başkalarından öğrenme hakkında farkındalık yaratma.
Güvenlik (kurallar ve geri dönüt).

Pratik Kısım (70%)

Her çeşit sportif faaliyet yardımıyla vücut ve zihindeki stresi düşürme.
Akılcı duygusal sağaltım (ADS) : düşünme ve davranış örüntülerinde anlayış geliştirme.

‘Başarısızlık korkusu’ olan öğrencileri dersler ve sınavlar esnasında desteklemek

Bireysel seviye;

Öğrenciyi kabullendiğinizi ve değer verdiğinizi hissettirin (aldığı notlara odaklanmaksızın).
Çabalarına dikkat edin.
Performansı hakkında verdiğiniz olumlu ve olumsuz geri dönütler arasında denge kurun. Ayrıca neyi iyi yaptığını vurgulayın.
Olumlu ve yapıcı bir şekilde geri dönüt verin.
Hata yapmak insancadır, kimse mükemmel değildir.
Başarıları hakkındaki kendi etkileri konusunda farkındalık yaratın.
Korkmak da insancadır (Düşünceler => Duygular => Davranış).
Başarısızlık korkusuna sahip öğrencileri fazla korumak durumu daha da kötüleştirir (baskı yaratır).
Sınırlarının farkında olmalarını sağlayın : her şeyde iyi olamayabilirsin.

Sınıf seviyesinde

Dostane, tehdit teşkil etmeyen bir sınıf ortamı oluşturun.
Dersleriniz anlaşılır ve tahmin edilebilir olsun.
Öğrencilere alaycı, incitici ve onur kırıcı ifadeler kullanmaktan kaçının.
Konuyla ilgili ne ve ne kadar öğrendiklerini tartışmalarını sağlayacak ortamlar yaratın.
Kalabalık sınıflar, kalabalık gruplarla yapılan aktiviteler, aşırı gürültü sınıf için olumsuz çalışma ortamı yaratır.

Sınavlar

Kendilerini sınava etkin bir şekilde hazırlamaları konusunda yardımcı olun : Neyi nasıl öğrenmeliler?
Sorularınızı açık bir şekilde tasarlayın.
Soruları kolaydan zora ve bilinen görevlerden başlayarak verin.
Soruları varsa onlara yeterince zaman verin ve rehberlik yapın.
En yavaş öğrencinin bile yanıtlarını kontrol etmesini sağlayacak kadar zaman verdiğinizden emin olun.
Kalabalık sınıflar, kalabalık gruplarla yapılan aktiviteler, aşırı gürültü sınıf için olumsuz bir konsantrasyona sebep olur.

III. ARKADAŞLAR

Arkadaşsızlık

Öğrencilerin arkadaş edinemediği ya da arkadaşlarıyla sorun yaşadığı durumlarda sınıf ikliminin değerlendirmek önemlidir.

Kişisel seviyede öğrencilerin birbirini tanıyacağı bir sınıf ortamını öğretmen yaratır. Özellikle okul döneminin başında ve dönem boyunca düzenli uygulanabilecek kısa süreli oyunlar ve etkinlikler son derece önemlidir. Bu tür oyun ve etkinlikleri aşağıdaki web sitelerinden bulabilirsiniz :

http://eycb.coe.int/compass/en/contents.html
http://www.hrea.org/erc/Library/secondary/different-equal-en.pdf

Öğrencilerin farklı kişilerle okul saatleri dahilinde ve sonrasında işbirlikçi görevler vermek suretiyle işbirlikçi öğretme yöntemlerini kullanmak son derece önemlidir. Böylece sebepsiz yere utangaç veya kendinden emin olmayan öğrencilerin diğerlerine yaklaşmalarını ve arkadaş edinmelerini dolayısıyla birbirlerini tanımalarını sağlar.

Dil sorunları olan göçmenler

Öğrenci dili daha iyi bilen ve kullanan kişilerle temas oldukça dili daha iyi öğrenecektir. Sınıf iklimi üzerinde daha çok çalışın ve dahil edici öğretme tekniklerini kullanın. Bu sayede dostane ve güven dolu bir ortam yaratmış olup dil problemlerine rağmen öğrencilerin diğer öğrencilerle yakınlaşmasını ve arkadaş edinmesini sağlarsınız.

Dil engeli olan öğrencileri öğrenme sürecine dahil edin ve akademik ve sosyal güçlerini keşfedin. Tüm öğrencileri dil öğretmeni olarak harekete geçirin. Öğretmene nazaran öğrencilerin dil sorunu olan öğrenci için daha iyi öğretmen olacağını vurgulayın çünkü öğrencilerin ortak yönleri çoktur.
Haftada birkaç kez dil problemi olan öğrenciye dil dersi vermesini sağlayacak öğrencilerden oluşan ikili öğretmen ekibi kurun. Bu hatta ders veren öğrenciye dostça ve sorumlu bir şekilde yerine getirmesi durumunda puan kazandıracak bir etkileşim olabilir.
Dil ve konu öğretmenleri dil sorunu olan öğrenciyi bir sonraki konulara hazırlayıcı bir şekilde işbirliği halinde olmalıdır. Böylece öğrenci dersi takip edebilme ve aktif olma şansını yakalayabilir.

İletişim problemleri

Eğitmenler aşağıdaki geniş çaptaki pratik aktiviteler ve yaklaşımları kullanmaları oldukça faydalı olacaktır :

Yeni öğrenilen ile daha önceden öğrenilenler arasında bağ kurabilecek etkinlikler
Görsel materyaller özellikle ana kavramlar ve ara bağlantıları iletişime geçirecek materyaller
Öğrenciyi dersin başlarından itibaren dahil edici etkinlikler
Derecelendirme, eşleme, seçme, kıyaslama, mantıksal sebebini açıklayama gibi becerilerini kullandıkları etkinlikler
Pratik ve el beceri etkinliklerinden elde ettikleri kavramları ifade edebilecekleri etkinlikler
Boyutça kısaltılmış ve dilbilgisi anlamında basitleştirilmiş bilişsel seviyede ve meydan okuyucu görevler vererek problem çözme etkinlikleri
Akademik dil gelişimine dikkat etmek
Öğrenci rehberlik merkezi ( öğrencilerin dil gelişimini desteklemek anlamında)
Ana kavramları içselleştirmek ve özel terminolojiye hakim olabilmek için öğrencileri işbirlikçi grup çalışmasına sokmak suretiyle gerçek iletişim ve keşfedici sohbet ortamları yaratmak
Dil gelişimini desteklemenin yanı sıra müfredat içeriğini öğrenmelerini sağlayacak BIT etkinlikleri
Tartışma, sesli düşünme ve çevrede olan biten hakkında konuşma gibi gerçek iletişim gerektiren etkinlikler.